Sürüş Tarzlarını ve Yol Yüzeylerini Değiştirerek Trafik Gürültüsü Nasıl Azaltılabilir?

Sürüş Tarzlarını ve Yol Yüzeylerini Değiştirerek Trafik Gürültüsü Nasıl Azaltılabilir?

Trafik davranışı psikolojisi, farklı trafik katılımcılarının davranış ve psikolojik süreçlerinin incelenmesi olarak tanımlanır. Amacı, etkili kaza önleme önlemleri geliştirme nihai hedefi ile farklı trafik türlerinin kullanıcılarının belirli davranış kalıplarını belirlemeye çalışmaktır. Psikologların trafik kazalarına karşı önlemler geliştirmesine ve uygulamasına yardımcı olabilecek iki temel yaklaşım vardır. Birincisi, trafik psikolojisi, baskın bir trafik mühendisliği alanıyla bilimin “yardımcısı” olarak hareket edebilir. Yol güvenliği mühendislik çözümleri, dahili yol güvenliğini optimize etmeyi amaçlar. Güvenli bir yol, aşağıdaki şekilde tasarlanmış, işletilen veya değiştirilen bir yol olarak tanımlanabilir:
• Sürücüyü olağandışı veya garip özellikler konusunda uyarır.
• Sürücüye yol durumu hakkında bilgi verir.
• Sürücüyü alışılmadık parçalarda yönlendirir.
• Sürücülerin sorunlu noktalardan ve yollardan geçişini kontrol eder (“siyah” trafik noktaları).
• Bir sürücünün kaba veya uygunsuz davranışlarını tolere etme yeteneğine sahiptir.
Mühendislik, önemli sayıda trafik sorunu için güçlüdür. Ancak bunun sadece bir mühendislik çözümü olduğunu varsaymak yanlış olur. Mühendislik ayrıca, yol kullanıcılarının davranışlarını değiştirmek için uygulama, eğitim ve diğer faaliyetleri içeren sosyopsikolojik çözümleri de dikkate almalıdır. Önemli sayıda trafik durumunda, psikolojik önlemler, trafik katılımcılarını davranışlarını istenen yönde değiştirmeleri için bilgilendirerek veya motive ederek, beklenen güvenlik performansının daha da etkili bir şekilde çalışmasını sağlayacak şekilde mühendislik önlemlerini destekleyebilir.
Bu konunun gürültü konusuna özel olarak uygulanmasıyla ilgili olarak, trafik katılımcılarının davranışlarındaki değişiklikler, yeni geliştirilen trafik izleme sistemlerine tam bir “açıklık”, bunlara katılım ve trafikteki en savunmasız grupların (görsel olarak) farkındalığının artırılması anlamına gelecektir. Engelli insanlar ve çocuklar). Yol kullanıcılarının mevcut davranışlarının doğrudan bir sonucu olan endişe verici verileri göstermektedir. Sürüş Tarzlarını ve Yol Yüzeylerini Değiştirerek Trafik Gürültüsü Nasıl Azaltılabilir?

Sessiz Yol Yüzeyleri

Yapılan bir çok çalışmada, bir arabayı daha yüksek hızlarda sürerken baskın gürültü kaynağının tekerlekler ve yol yüzeyi arasındaki sürtünmeden kaynaklanan lastik gürültüsü olduğu zaten tespit edilmiştir. Hafif araçlarda, lastik gürültüsü 30 km/s’lik bir hızda zaten ana gürültü kaynağı olurken, ağır araçlarda 60 km/s’den daha yüksek hızlarda lastik gürültüsü ana gürültü kaynağı haline gelir. Lastik gürültüsü, aşağıdaki yol yüzeyi özelliklerine bağlıdır:
• Yüzey dokusu
• Akustik absorpsiyon
• Aerodinamik süreçler
Gürültü oluşumunu ve amplifikasyonu etkin bir şekilde azaltacak şekilde yol yüzeyi özelliklerinin iyileştirilmesi, daha düşük gürültü seviyeleri ile sonuçlanacaktır. Birkaç tür sessiz yol yüzeyi vardır ve bunların uygulanması esas olarak gürültü azaltma oranı, trafikte izin verilen hız, trafik akışının bileşimi ve park etme sırasında lastiklerin yüzeye olası yapışması ile belirlenir. Kentsel alanlarda en yaygın olarak üç tip baz kullanılır:
• İnce yüzey katmanları
• İki katmanlı gözenekli asfalt
• Asfalt dökmek
İnce yüzey katmanları genellikle gürültü seviyesinin azaltılması için ince asfalt katmanları veya ince asfalt tabanları olarak adlandırılır. Bu katmanlar genellikle 3 santimetre kalınlığa kadardır. Piyasada, örneğin Hollanda‘da, gözenekli ve yoğun tipler dahil olmak üzere 40’tan fazla olmak üzere, önemli sayıda farklı tipte ince yüzey tabakası bulunmaktadır. Ortalama yoğun asfalt betonu ile karşılaştırıldığında, otomobiller için 50 km/s’de gürültüyü genellikle 2-4 desibel azaltırlar. Gözenekli asfalt türleri, yoğun olanlardan ortalama olarak yaklaşık 1 desibel daha sessizdir; ancak yoğun asfalttan daha kısa bir süreye sahiptirler. İnce bir yüzey tabakasının tipik süresi 7-9 yıldır. İnce yüzey katmanları, düşük ve orta hızlı yollarda uygundur ve giderek daha popüler hale gelmektedir; ancak dönel kavşaklar, dik yokuşlar, virajlar, kamyon çıkışları vb. gibi güçlü stres kuvvetlerine maruz kalan yerler için uygun değildirler.Sürüş Tarzlarını ve Yol Yüzeylerini Değiştirerek Trafik Gürültüsü Nasıl Azaltılabilir?
İki katmanlı gözenekli asfalt, bir üst katman (2.5 cm kalınlığında) ve bir alt katmandan (4.5 cm kalınlığında) oluşur.7 santimetre gözenekli tabakanın toplam kalınlığı, uygulamanın başlangıcında 5 ila 7 desibel arasında daha fazla gürültü veya daha kesin olarak emer. İki katmanlı gözenekli asfalt nispeten pahalıdır ve aşırı gürültü azaltma gerektiren yüksek hızlı yollar için uygundur. Dökme asfalt, belirli bir kalıplama tasarımına sahip ince (3 santimetre) bir yüzey tabakasına sahiptir.
İnce yüzey katmanlarından daha fazla taş içerir ve gözenekli olmadığı için fazla gürültüyü emmez; ancak diğer asfaltlara göre daha sağlamdır. Berlin’de gerçekleştirilen bu tip dökme asfalt testi, başlangıçta 1,5 desibellik bir gürültü azalmasıyla sonuçlandı. Sessiz yol yüzeyleri kurmanın yanı sıra, lastik gürültüsünü azaltmanın bir başka yöntemi de sessiz araba lastiklerinin üretilmesidir. Bu tür lastikleri geliştiren ve başarıyla piyasaya süren birkaç üretici var. Genel olarak, lastiklerin konfor kavramı, seslerinin yüksekliği ile doğrudan ilişkilidir. Lastiğin işlevlerinden biri de darbeleri emmek ve titreşimleri sönümlemektir, yani lastik, aracın seyahat konforunu sağlayan bir unsurudur. Daha küçük tekerlekler daha az gürültü üretir.
Temel olarak, daha küçük bir lastik, yola yapışan ve dolayısıyla daha az gürültü üreten daha küçük bir yüzeyi temsil eder. Boyutun yanı sıra lastiğin yapıldığı malzeme de önemlidir. Daha az ses çıkaran daha yumuşak kauçuk türleri de vardır. Tabii ki, en önemli faktörlerden biri sürüş hızıdır. Daha yüksek hızlarda sürmeyi planlıyorsanız, bu performansa sahip lastiklere sahip olmak mantıklıdır. Bununla birlikte, bu tür lastikler daha kalın ve daha büyüktür, bu nedenle daha fazla gürültü yaratır. Ayrıca, hava koşulları da lastik seçiminde önemli bir rol oynamaktadır. Şiddetli hava koşulları için seçilen lastikler, yol yüzeyine daha iyi yapışma ihtiyacı gibi bazı güvenlik unsurları nedeniyle daha fazla gürültü yaratacaktır. Aşırı hava koşulları için seçilen lastikler en yüksek gürültü seviyesini çıkaracaktır. Tasarımlarına göre şehir içi sürüş için seçilen lastikler daha az ses çıkarabilir. Tüm bunlar mantıksal olarak kış lastiklerinin yaz lastiklerinden daha fazla ses çıkaracağını ima eder.
Lastik üreticileri daha az ses çıkaran lastikler üretebilir. Halihazırda, sınırın 4-6 dB(A) altında olan özellikle en sessiz yaz lastikleri olmak üzere çeşitli modeller var ve daha yeni kış modellerinin çoğu da 2 dB(A) sınırına yaklaşmaktadır. Bu kısıtlamalar, 117 sayılı Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) yağmurlu yüzeylerde yuvarlanma sesi veya çekiş emisyonu ile ilgili lastiklerin onayına ilişkin tek tip gereklilikler tarafından belirlenmektedir. Her bir lastik ebadı tarafından üretilen ses basıncı seviyeleri gösterilmektedir.Sürüş Tarzlarını ve Yol Yüzeylerini Değiştirerek Trafik Gürültüsü Nasıl Azaltılabilir?
Gürültü seviyesini 3’ten maksimum 7 desibel’e düşüren modern sessiz yol yüzeyleri kullanılarak gürültünün sınırlandırılabileceği sonucuna varılabilir. Ne yazık ki, bu tür malzemeler genellikle sıradan malzemelerden 2,5 kat daha pahalıdır. Ayrıca, daha sessiz lastikler kullanılarak ek 3-4 desibel daha gürültü azaltılabilir; ancak lastik seçimi sürücünün tercihlerine ve alışkanlıklarına bağlıdır. Çoğu durumda gürültü, yerleşim yerlerinin yakınında bulunan yerel yollarda ve otoyollarda hız sınırları ile azaltılır ve bu kısıtlamalar genellikle geceleri daha da kısıtlayıcıdır.
Gürültü kirliliği, genel yaşam kalitesini etkileyen ciddi bir sorundur. Bu sorun özellikle trafik nedeniyle önemli miktarda gürültü kirliliğinin üretildiği kentsel alanlarda belirgindir. Bu bölümde ana trafik kaynakları açıklanmakta ve analiz edilmektedir. Karayolu, demiryolu ve uçak gürültü kaynaklarına ek olarak, kentsel alanlarda yaygın olan diğer tipik gürültü kaynakları da tartışılmaktadır. Gürültüye uzun süre maruz kalmanın ciddi sonuçlarını akılda tutarak, gürültü seviyelerini azaltmak için en azından bazı önlemlerin alınması gerekmektedir. Bugün bu sorunun nasıl çözüleceğine dair birçok girişim ve plan vardır, ancak daha çok trafik gürültüsü seviyeleriyle doğrudan bağlantılı önlemlere odaklanılmaktadır. Bu anlamda, bu tür gürültü azaltma önlemleri ayrıntılı olarak açıklanarak ve tartışılmaktadır
Ayrıca, insanları gürültüye ve gürültünün olumsuz etkilerine karşı “mücadele”ye daha fazla dahil etmek için eğitime ve bir tür teşvike ihtiyaç olduğu sonucuna varılabilir. Bu şekilde, gerekli şehir altyapısını (sensör ağları) kurmak için bir tür baskı oluşturulacak ve nihayetinde vatandaşlar, yaşadıkları ortamlarda yaşam kalitesinde çok ihtiyaç duyulan bir iyileştirme elde edeceklerdir.

Kaynakça:
https://www.researchgate.net/publication/322388609_Reduction_of_road_traffic_noise_by_source_measures_-_present_and_future_strategies
https://www.roadtraffic-technology.com/features/feature126199/
https://www.vejdirektoratet.dk/api/drupal/sites/default/files/publications/noise_control_through_traffic_flow_measures.pdf

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir